Dry needling

Dry needling is een invasieve behandeltechniek, waarbij een zeer dunne, niet-holle naald in huid en spier gestoken wordt. Deze techniek is uiterst effectief voor behandeling van myofasciale pijn en triggerpoints.

Dry needling is gebaseerd op Westerse anatomische en neurofysiologische principes en moet dus niet verward worden met acupunctuur. "Dry" duidt aan dat er niets geïnjecteerd wordt met de naald, er wordt alleen geprikt in het triggerpoint.
Een triggerpoint zorgt er altijd voor dat in de betreffende spier een strakke band onstaat. Het triggerpoint is voelbaar als het meest pijnlijke punt in deze strakke band. De spier kan minder goed functioneren door deze plaatselijke verkramping: naast pijn kunnen zwakte en verlies van coördinatie ontstaan. Door in het triggerpoint te prikken met een naaldje, wordt een "Local Twitch Response" (LTR) opgewekt. Dit is een onwillekeurige samentrekking van de spiervezels (segmentale reflex), die ervoor zorgt dat de spier meteen ontspant en de spierstofwisseling gaat herstellen. Hierdoor verdwijnt het pijnlijke gebied dat door het triggerpoint veroorzaakt werd.
De steriele naaldjes die voor dry needling gebruikt worden, zijn heel dun. Het zijn dezelfde naaldjes als bij acupunctuur gebruikt worden. De therapeut voelt eerst waar de strakke streng en het triggerpoint zich bevinden. Het triggerpoint wordt tussen twee vingers vastgezet, waarna het naaldje snel door de huid wordt getikt. Dit is nagenoeg pijnloos. Daarna brengt de therapeut het naaldje door de spier naar het triggerpoint toe, dit is een niet pijnlijk, dof gevoel. Als de punt van het naaldje het triggerpoint bereikt, reageert de spier met een Local Twitch Response, dit voelt als een (electrisch-) schokje. De therapeut beweegt het naaldje op en neer om zoveel mogelijk vezeltjes van het triggerpoint los te maken. Afhankelijk van de spier waarin het punt zich bevindt en het aantal triggerpoints in de spier, kunnen de twitches zeer hevig zijn. Ook kan de uitstralende pijn, die door het triggerpoint veroorzaakt wordt, gevoeld worden tijdens de behandeling. Dry needling is dus géén pijnvrije behandelmethode. Een ander fenomeen dat soms kan optreden tijdens de behandeling is een zogenaamde vegetatieve reactie: men wordt ineens zweterig of rillerig, misselijk of wat zweverig in het hoofd. Deze reactie is, hoewel onplezierig, van voorbijgaande aard. Omdat er een vegetatieve reactie kan optreden, zal er altijd in liggende houding behandeld worden.
Na de behandeling kan de spier flink gevoelig, stijf of beurs ("blauwe plek") aanvoelen. Met name de eerste uren is dit vrij hevig, ook aanspannen van de net behandelde spieren is dan pijnlijk. Na een nachtrust voelt het al een stuk beter maar nog wel beurs. De napijn neemt geleidelijk af en kan tussen de 1 en 5 dagen duren. Daarna treedt een merkbare verbetering op, met name de eerder ervaren uitstralende pijnklachten nemen (aanzienlijk) af. De beweeglijkheid neemt juist toe, doordat de spier meer ontspannen is. Ook kan men verbetering ervaren in kracht en coördinatie. Andere effecten die regelmatig genoemd worden zijn een toename van de eigen energie en een gevoel van algehele ontspanning.
Hoewel de techniek van dry needling meestal als onprettig ervaren wordt, is hij zeer effectief om een snel herstel te bereiken. Directe ontspanning en herstel van de stofwisseling in de spier zelf, resulteren in een snelle pijnafname en functieherstel van de spier. Als de spieren ontspannen zijn, kan er gewerkt worden aan de mobiliteit van de gewrichten en aan het verbeteren van kracht en coördinatie. Dry needling is dus geen zelfstandige therapie maar een techniek die onderdeel is van de totale fysiotherapeutische behandeling.
Volgens de wet BIG (art. 36) is triggerpoint dry needling geen voorbehouden handeling. Fysiotherapeuten in Nederland, die daarvoor een relevante vervolg opleiding hebben gevolgd, mogen deze vorm van behandeling toe te passen. Els Kregel en Marjel Gerrtis zijn opgeleid door Jan Dommerholt van het opleidingsinstituut Myopain Seminars in Bethesda, MD, USA. Dit is een internationaal erkend opleidingsinstituut voor myofasciale pijntherapie in het algemeen en triggerpoint dry needling in het bijzonder, die in samenwerking met Myofasciale Pijn Seminars in Groningende opleiding in Nederland verzorgt. Deze opleiding is erkend en geaccrediteerd door het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF).
Dry needling valt onder de reguliere vergoeding voor fysiotherapie. Als u (aanvullend) verzekerd bent voor fysiotherapie, worden de behandelingen door uw verzekeringsmaatschapij vergoedt. Lees hiermeer over de vergoeding van fysiotherapie. Myofasciale pijn en Triggerpoints Myofasciale pijn is een veel voorkomende oorzaak van spierpijn en iedere spier in het lichaam kan deze pijn veroorzaken. Myofasciale pijn varieert van een zwaar, zeurend of drukkend gevoel tot een doof of tintelend gevoel, maar kan ook zeer heftig en stekend zijn. Hoewel de klachten voor de patiënt zeer reëel zijn, kan de arts of specialist vaak geen oorzaak vinden. Ook radiologisch onderzoek of bloedonderzoek brengen geen ‘echte ziektes’ aan het licht. Myofasciale pijn wordt door veel artsen en behandelaars (nog) niet herkend waardoor de klachten jaren aanwezig kunnen zijn en blijven.
Myofasciale pijn is een algemene medische term om pijn te beschrijven die afkomstig is van de spieren en de spiervliezen ('fascia' genaamd). Het begrip ‘myofasciale pijn’ verwijst naar klachten van het bewegingsapparaat, die gepaard gaan met uitstralende pijn en verlies van spierfunctie. De intensiteit van de klachten kan zeer uiteenlopend zijn: van een licht, oncomfortabel gevoel tot een martelende pijn, waardoor iemand niet meer kan functioneren. Myofasciale pijn wordt veroorzaakt door myofasciale triggerpoints. Het opmerkelijke is dat deze triggerpoints zich vaak op een heel andere plaats bevinden als waar de pijn gevoeld wordt. Wel is het zo dat iedere spier een vast omschreven uitstralingsgebied heeft, waar de myofasciale pijn zich manifesteert. Een speciaal geschoolde therapeut herkent de pijnklachten van de patiënt en kan het betreffende triggerpoint opsporen. Druk op het triggerpoint geeft vaak de voor de patiënt herkenbare uitstralende pijn.
Triggerpoints zijn kleine, voelbare verhardingen in een spier, die zeer drukpijnlijk zijn. Een spier met een triggerpoint erin is ook zeer pijnlijk bij rekken. Een triggerpoint bestaat uit kleine spiervezels, die vast en verkrampt in elkaar zitten ('contractieknopen'). Aanvoer van voedingsstoffen wordt hierdoor moeilijk en afvalstoffen kunnen niet gemakkelijk worden afgevoerd. De bundel van spiervezels waarin het triggerpoint zich bevindt, wordt samengetrokken en is voelbaar als een strakke band in de spier. De spier raakt verkort en slechter doorbloed. In deze toestand zal gebruik van de spier leiden tot uitputting en pijn: hij raakt verzwakt. Andere spieren zullen de taak van verzwakte spier over gaan nemen. Als dit voortduurt, raken ze overbelast en zullen ook triggerpoints gaan ontwikkelen.
Myofasciale pijn:
gelocaliseerd in een bepaald gebied, kenmerkend voor de spier; ook tintelingen of een doof gevoel kunnen in dit gebied optreden
Verandering in spierfunctie:
spierverkortingen (dit veroorzaakt bewegingsbeperkingen en stijfheid in de gewrichten) en krachtsafname
Vegetatieve symptomen:
toename van zweten, rillerig zijn, onwel voelen, overgevoeligheid van de huid, duizelig/licht in het hoofd, wazig zien of koude handen
Coördinatie stoornissen:
zoals een slechter wordend handschrift of moeite met het maken van precieze bewegingen
Triggerpoints:
in de nekspieren veroorzaken deze hoofdpijn
Triggerpoints kunnen op verschillende manieren ontstaan. De meest voorkomende oorzaak is chronische overbelasting van de spier, bijvoorbeeld door een langdurige verkeerde werkhouding of verkeerde leefgewoontes. Ook acute overbelasting, zoals een verkeerde beweging of een ongeval kan triggerpoints veroorzaken.

Andere oorzaken kunnen liggen in:
• Houdingsafwijkingen zoals een beenlengteverschil of een scoliose
• Een periode van gipsimmobilisatie, bijvoorbeeld na een fractuur
• Te hard of verkeerd trainen;
• Tekorten in bepaalde voedingsstoffen en vitamines zoals foliumzuur, calcium, ijzer, magnesium, vitamine D, B1 en B12
• Verminderde schildklierfunctie of andere hormonale ontregelingen

Soms is het voor de patiënt duidelijk wat de oorzaak van de klacht is, maar vaak weet iemand het niet precies: de klachten zijn geleidelijk ontstaan en toegenomen. Meestal ontstaan klachten door meerdere factoren tezamen, bijvoorbeeld een combinatie van overbelasting van de betreffende spier en daarbij ongunstige omstandigheden zoals stress, vermoeidheid, niet goed kunnen slapen, slechte voeding, moeite met ontspannen etc.
Als de pijnklachten in kaart zijn gebracht, gaat de therapeut op zoek naar de spieren die de pijn zouden kunnen veroorzaken. Daarbij wordt gekeken naar spierlengte, spierkracht en de aanwezigheid van triggerpoints. De triggerpoints bevinden zich in een verharde streng in de spier en voelen aan als een plaatselijke verdikking. Druk op het triggerpoint kan zeer pijnlijk zijn en wekt vaak de voor de patiënt herkenbare klachten op. De therapie is gericht op het inactiveren van de myofasciale triggerpoints. De strakke spierstrengen worden losgemaakt, waardoor de spierspanning afneemt. Een zeer snelle, effectieve methode hiervoor is dry needling. Door de behandeling raakt de spier weer helemaal ontspannen en kan de normale spierstofwisseling herstellen. De pijn wordt hierdoor minder. Met rekoefeningen wordt de lengte van de spier genormaliseerd. Waar nodig wordt met bewegingsoefeningen de volledige beweeglijkheid weer bereikt. Samen met de patiënt wordt gekeken door welke factoren in het dagelijks leven de triggerpoints in stand gehouden worden.
• mechanische stress: slechte werkhouding of werkmethoden, eenzijdige belasting maar ook bijvoorbeeld knellende kleding
• voeding: bijvoorbeeld vitamine tekort, te hoog alcoholgebruik, roken, slecht eten
• bepaalde interne aandoeningen: suikerziekte, schildklierproblemen, orgaanproblemen etcetera
• psychologische factoren: stress, angst, depressie, niet reële gedachten over de klachten
• chronische infecties

De patiënt wordt waar mogelijk begeleid bij het uitbannen van deze factoren. Als het nodig is, zal gericht de hulp van medici ingeschakeld worden